Heimildir og sannreyning

Efnisyfirlit

• 1. Sannreyning lykiltalna
• 2. Staða talningar
• 3. Heimildir úrslita
• 4. Heimildir skoðanakannana
• 5. Heimildir greininga
• 6. Framboðslistar og frambjóðendur
• 7. Flokkalitir
• 8. Ráð og nefndir — heimildir
• 9. Aðferðafræði sannreyningar

Hver tala í aðalskýrslunni er rakin til frumheimildar og óháð athugun framkvæmd með handvirkri reikningsathugun.

1.1 Heildartölur kosninga

Wikipedia og RÚV gefa sömu heildartölur. Athygli: Vísir.is birti 16. maí töluna „ógildir 2.028" sem er ranglega tilgreint — rétt tala er 228. Líklega prentvilla á 2.028 í stað 228.

1.2 Atkvæði og fulltrúar eftir flokkum

Heimild: Visir lokatölur (atkvæði), RÚV (prósentur), eigin reikningar (prósentur staðfestar með skiptingu 22.930/70.661 = 32,45%).

1.3 Breytingar frá kosningum 2022

1.4 Meirihlutamöguleikar

Lokatala 71.996 er notuð gegnumgangandi í aðalskýrslunni. Vísir.is gefur 71.976 sem virðist vera milliuppfærsla rétt fyrir lokun talningar; mismunurinn (20 atkvæði) hefur engin áhrif á úthlutun fulltrúa.

Nöfn 23 kjörinna borgarfulltrúa eru fengin úr Vísir.is lokatöluskýrslunni:

Heimild: Vísir.is — Lokatölur í Reykjavík (17. maí kl. 04:07).

Litir flokkanna í aðalskýrslunni eru sóttir í úrslitatöflu Wikipediu, sem notar opinbera litakóða flokkanna.

Heimild: Bakgrunnslitir töflureita á Wikipedia-síðu kosninganna (sannreynt með getComputedStyle á úrslitatöflunni).

Bandalagsreiknirinn fyrir ráð og nefndir (/rad-nefndir) byggir á eftirfarandi:

Lagagrunnur

• Samþykkt um stjórn Reykjavíkurborgar og fundarsköp borgarstjórnar (Nr. 715/2013 með breytingum) — 52. gr. (d'Hondt-kosningar í fastanefndir), 54. gr. 4. mgr. (bandalagsheimild), 45. og 68. gr. (áheyrnarfulltrúar), 63. gr. (listi yfir ráð).
  Heimild: island.is/stjornartidindi
• Sveitarstjórnarlög nr. 138/2011 — 44. og 45. gr. (framkvæmd hlutfallskosninga).

Núverandi ráð og sætafjöldi (8 ráð, 54 borgarstjórnar-kjörin sæti)

* Mannréttindaráð hefur 7 borgarstjórnar-kjörna fulltrúa AUK 10 ytri fulltrúa frá hagsmunaaðilum sem eru ekki kosnir með d'Hondt. Bandalagsreiknirinn módelar aðeins þá 7 borgarstjórnar-kjörnu.

Hverfisráð (ekki módelað)

Hverfisráðin gömlu voru leyst af hólmi með íbúaráðum (~2018). Íbúaráðin 9 voru leyst frá störfum 21. febrúar 2025 með samþykki borgarstjórnar 13:7 atkv. (sjá fundargerð aukafundar borgarstjórnar). Síðustu eiginlegu fundir íbúaráðanna höfðu verið í janúar 2025.

Heimild: Fundargerðir íbúaráða á reykjavik.is sem merkt eru „starfaði til 2025"; borgarstjórn samþykkti 25. júní 2025 samráðsfundi í hverfum sem staðgengil.

Söguleg gögn — síðasta kjörtímabil

Tímabil 1 (júní 2022 – feb 2025, 4-flokka meirihl. S+B+P+C):

• Frumheimildir:
  • Fundargerð borgarstjórnar 7. júní 2022 — kjör í 5 ráð (borgarráð, umhverfis-/skipulag, menningar-/íþrótta-/tómstunda, skóla-/frístunda, velferðar).
  • Fundargerð borgarstjórnar 21. júní 2022 — kjör í mannréttinda- og ofbeldisvarnarráð og stafrænt ráð, sem voru frestuð á fyrri fundi.
• Sætaskipting í 7 ráðum (öll staðfest):
  • Borgarráð: SBPC (13) 4 sæti vs DJ (8) 3 sæti — Sanna á DJ-lista með Hildi og Ragnhildi.
  • Umhverfis- og skipulagsráð: SBPCV (14) 5 sæti vs D (6) 2 sæti — Líf á SBPCV-lista.
  • Menningar-, íþrótta- og tómstundaráð: SBPC 4 sæti, D 2 sæti, V 1 sæti — Stefán Pálsson.
  • Skóla- og frístundaráð: SBPC 4 sæti, DF (7) 2 sæti — báðir D, JV (3) 1 sæti — Trausti (J).
  • Velferðarráð: SBPC 4 sæti, DF 2 sæti — Helga (F) eitt, JV 1 sæti — Sanna (J).
  • Mannréttinda- og ofbeldisvarnarráð: SBPC 4 sæti (Magnús P formaður), DF 2 sæti — Helga (F) eitt, JV 1 sæti — Trausti (J).
  • Stafrænt ráð: SBPC 4 sæti (Alexandra P formaður), DF 2 sæti — báðir D, JV 1 sæti — Andrea (J).
• Tölur tímabils 1: J fékk 5 aðalsæti (Sanna borgarráð+velferðar, Trausti skóla+mannrétt, Andrea stafrænu). V fékk 2 aðalsæti (Stefán menningar-, Líf umhverfis-). F fékk 2 aðalsæti (Helga velferðar+mannrétt).
• Lykilatriði: J og D voru á sama lista (DJ) fyrir borgarráð. DF-listi (D+F) var notaður í 4 fagráðum. JV-listi (J+V) var líka samfellt í 4 fagráðum. V tók þátt í meirihl. lista (SBPCV) í umhverfis-/skipulag. Engin samfelld minnihluta bandalag F+V+J — mismunandi listar í hverju ráði.
• RÚV-frétt um fyrra fundinn: Sveinn Ólafur Melsted, „Búið að skipa helstu ráð og nefndir í borgarstjórn" (7. júní 2022).

Tímabil 2 (feb 2025 – maí 2026, 5-flokka meirihl. S+P+J+F+V):

• Frumheimild: Fundargerð aukafundar borgarstjórnar 21. febrúar 2025 — borgarstjórn fundur nr. 65453.
• Sanna Magdalena Mörtudóttir kjörin forseti borgarstjórnar (12 atkv.). Heiða Björg Hilmisdóttir kjörin borgarstjóri (12 atkv.). Líf Magneudóttir kjörin formaður borgarráðs.
• Meirihl. listar voru ekki alltaf eins:
  • Flest ráð: SPJFV-listi (12 borgarfltr.) — S+P+J+F+V saman
  • Borgarráð: SPJV-listi (11) — F utan og áheyrnarfulltrúi
  • Umhverfis- og skipulagsráð: SPJF-listi (10) — V utan og áheyrnarfulltrúi (Líf)
  • Velferðarráð: meirihl. SPJFV vs DC-listi (D+C=8) — C myndaði bandalag við D fyrir þetta ráð
• F: 3 aðalsæti (Helga í velferðar-, skóla- og stafrænu sem formaður). V: 3 aðalsæti (Líf formaður borgarráðs + áheyrnar í 2 öðrum ráðum, Stefán í menningar- og skóla-). J: 6 aðalsæti (Sanna formaður velferðar- og forseti borgarstjórnar, Andrea formaður innkaupa- og í stafrænu og umhverfis-, Ásta í mannréttindaráði).
• Formannssæti rotast eftir ráði innan meirihl.: V (borgarráð), S (mannréttinda, menningar-íþrótta), F (skóla-frístunda), P (stafrænt, umhverfis-skipulag), J (velferðar, innkaupa).
• Sama fundi var samþykkt að leysa öll íbúaráð frá störfum með 13:7 atkv. (Framsókn skipt). Þetta var síðasta dauðadómur íbúaráðanna í þeirri mynd sem þau höfðu starfað í 2018–2025.

D'Hondt-aðferðin í tólinu

Inntak: borgarfulltrúafjöldi (heiltala 0–23). Hver bandalag/flokkur fær deilirinn 1, 2, 3, … sætafjöldi ráðs. Hæstu hlutföll vinna sætin. Stable sort tryggir samkvæmni þegar tvö hlutföll eru jöfn (það sem var sett inn fyrr í lista vinnur).

Fréttaheimildir um meirihluta 2026

• Heimildin — „Hildur verður borgarstjóri" (27. maí 2026): Niðurstaða viðræðna — D+C+B meirihluti, 12 fulltrúar (D 9 + C 2 + B 1), Hildur Björnsdóttir borgarstjóri, Einar Þorsteinsson formaður borgarráðs fyrri hluta, Björg Magnúsdóttir forseti borgarstjórnar, hlutverkaskipti 1. júní 2027.
• mbl.is — „Fulltrúar þriggja flokka undirrita samning í Viðey" (27. maí 2026): Undirritun samkomulagsins fór fram í Viðey á blaðamannafundi um morguninn.
• Vísir — „Hildur Björnsdóttir nýr borgarstjóri" (27. maí 2026): Hildur fyrsti Sjálfstæðisflokks-borgarstjóri síðan 2002.
• RÚV — Anna Lilja Þórisdóttir, „Hildur fundar einslega með þremenningunum" (22. maí 2026): Hildur Björnsdóttir hélt einkafundi með oddvitum Miðflokks, Viðreisnar og Framsóknar.
• RÚV — Anna Lilja Þórisdóttir, „Enn verið að meta stöðuna í borginni" (24. maí 2026): Engar formlegar viðræður enn hafnar.
• mbl.is, „Ný könnun: Meirihluti til hægri mögulegur án Viðreisnar" (15. maí 2026): „Björg Magnúsdóttir, oddviti Viðreisnar, hefur nánast útilokað samstarf með Miðflokknum" — orðrétt tilvitnun.
• Vísir/Hjalti — Agnar Már Másson, „Lokatölur í Reykjavík: Sjálfstæðisflokkurinn nær níunda manni inn" (17. maí 2026): Lokatölur og sætaskipting 2026.

Þrír lög sannreyningar voru framkvæmd:

1. Krossavalin gegn óháðum heimildum: Hver tala var borin saman milli a.m.k. tveggja heimilda (RÚV, Wikipedia, Vísir.is, Maskína, Gallup). Þegar misræmi kom upp (t.d. 71.996 vs. 71.976) er tekið fram í kafla 2.
2. Reikningsathugun: Allar prósentur og samtölur voru reiknaðar út sjálfstætt og bornar saman við skráðar tölur. T.d. var sannreynt að 22.930 / 70.661 = 32,45% ≈ 32,5% (skráð) og að samtala atkvæða allra flokka jafngildi gildum atkvæðum.
3. Aðgreining frumheimilda og afleiddra heimilda: Frumheimildir (RÚV-talning, könnunarstofur sjálfar) eru aðgreindar frá afleiddum heimildum (fréttamiðlar sem endursegja frá). Þegar fréttagrein er notuð er hún tilgreind sem „stuðningsheimild" en ekki frumheimild.

Þekktar takmarkanir

• Gallup-fylgisflutningskönnun er ekki birt opinberlega: Gögnin í kafla 5 koma úr Heimildin sem fékk afrit. Skýrslan sjálf er ekki opin almenningi. Hægt er að efast um sjálfstæða athugun en tölur Heimildin samrýmast almennum þróunarmyndum sem sjást í opinberlega birtum könnunum.
• Smávægileg misræmi milli heimilda: RÚV og Vísir.is birtu lokatölur með 20 atkvæða mismun (71.996 vs. 71.976). Þetta er innan villumarkanna fyrir milliuppfærslur á talningarnótt og hefur engin áhrif á úthlutun fulltrúa.
• Vísir.is birti ranga ógildra tölu: Vísir.is sagði „ógildir 2.028" sem er ranglega tilgreint — rétt tala er 228 samkvæmt Wikipedia og samrýmist heildartölunum. Vísir.is virðist hafa prentvillu (gæti hafa staðið „228" og bætt við „0" óvart).